ใบงานลอยกระทง อนุบาล 1–3 และ ป.1–2
ใบงานลอยกระทง อนุบาล–ป.2 ระบายสีกระทง จับคู่ภาพกับเงา ควร ไม่ควร เรียงลำดับการทำกระทง ตัดแปะวัสดุธรรมชาติ คัดคำศัพท์ เกมหาคำศัพท์ พร้อมแผนหน่วย 5 วัน พิมพ์ฟรี
พบ 10 ใบงาน
1 ภาพ ใบงานระบายสีกระทง วันลอยกระทง
4 คู่ ใบงานจับคู่ภาพกับเงา วันลอยกระทง
4 แถว ใบงานนับจำนวน 1-5 สัตว์ริมแม่น้ำ
5 ภาพ ใบงานควร ไม่ควร วันลอยกระทง
1 ภาพ ใบงานออกแบบตกแต่งกระทงของหนู
1 ภาพ ภาพระบายสีวันลอยกระทง คืนวันเพ็ญ
4 ภาพ ใบงานเรียงลำดับ ขั้นตอนการทำกระทง
6 ภาพ ใบงานตัดแปะ วัสดุธรรมชาติทำกระทง
6 แถว ใบงานคัดคำศัพท์วันลอยกระทง
8 คำ เกมหาคำศัพท์ วันลอยกระทง
ใบงานลอยกระทง อนุบาล 1 2 3 และ ป.1–2 เริ่มใบไหนก่อน
ใบงานลอยกระทงในหน้านี้ทำมาสำหรับเด็กอนุบาลถึง ป.2 ครูใช้เป็นใบงานวันลอยกระทงในห้องเรียน หรือใช้ประกอบหน่วยลอยกระทงของเด็กปฐมวัยได้ ผู้ปกครองก็พิมพ์ให้ลูกทำที่บ้านก่อนพาไปลอยกระทงได้เช่นกัน วันลอยกระทงปีนี้ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ทุกใบเปิดแล้วกดพิมพ์ลงกระดาษ A4 หรือบันทึกเป็น PDF ได้ฟรี และแยกให้แล้วว่าใบไหนเหมาะกับอนุบาล 1 อนุบาล 2 อนุบาล 3 หรือ ป.1–2
เนื้อหาของใบงานเริ่มจากสิ่งที่เด็กจะได้เห็นในคืนวันลอยกระทง คือ กระทง แม่น้ำ และพระจันทร์เต็มดวง แล้วต่อไปถึงเรื่องที่ควรรู้ก่อนไปลอยจริง คือ กระทงทำจากอะไร ลอยอย่างไรไม่ให้แม่น้ำมีขยะเพิ่ม และทำอย่างไรให้ปลอดภัย ความยากเพิ่มขึ้นจากภาพเดี่ยวตัวโตที่มีคำให้ลากเส้นตาม ไปสู่การนับจำนวน การเขียนคำทั้งคำ และการหาคำในตาราง เด็กที่ยังอ่านไม่ได้ ให้ครูหรือผู้ปกครองอ่านคำสั่งให้ฟังก่อนทุกใบ ใบงานเรื่องอื่นของแต่ละชั้นดูได้ที่ใบงานอนุบาลและใบงานประถม ส่วนใบในหน้านี้แยกตามชั้นได้ดังนี้
- อนุบาล 1 (อ.1): ใบงานลอยกระทง อนุบาล 1 เริ่มจากระบายสีกระทง ภาพกระทงใบตองใบโต มีกลีบใบตองซ้อนกันหลายชั้น ดอกไม้ เทียน และธูป ช่องกว้างระบายง่าย ใต้ภาพมีคำว่า "กระทง" ให้ลากเส้นตาม ต่อด้วยนับจำนวน 1–5 สัตว์ริมแม่น้ำ 4 แถว แถวละอย่าง คือ ปลา เต่า กบ และเป็ด ให้นับแล้วเขียนตัวเลขลงในช่องท้ายแถว แต่ละแถวมีจำนวนไม่ซ้ำกัน หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2568 ตั้งเป้าให้อนุบาล 1 บอกจำนวนได้ 1–3 แถวกบที่มี 5 ตัวจึงอาจต้องนับไปพร้อมกับครู ใบจับคู่ภาพกับเงาวันลอยกระทง มี 4 คู่ คือ กระทง ดอกบัว ปลา และดาว มีชื่อใต้ภาพทุกภาพ ใบงานควร ไม่ควร วันลอยกระทง ให้โยงเส้นภาพ 5 ภาพไปที่กลุ่มหน้ายิ้มหรือหน้าเศร้า เช่น ลอยกระทงกับผู้ใหญ่ ทิ้งขยะลงถัง เล่นใกล้น้ำลึก และเล่นประทัด ใต้ภาพมีชื่อให้ครูอ่านให้ฟัง ทุกใบในข้อนี้ใช้กับอนุบาล 2 ได้ด้วย
- อนุบาล 2 (อ.2): เริ่มจากใบของอนุบาล 1 ได้เลย ใบนับจำนวน 1–5 ตรงกับเป้าหมายของอนุบาล 2 ที่ให้บอกจำนวนได้ 1–5 พอดี กระทงที่ระบายสีเสร็จแล้ว ให้เด็กตัดตามขอบภาพไปติดบนแม่น้ำกระดาษของห้อง ดูวิธีทำในหัวข้องานประดิษฐ์ด้านล่าง ใบงานออกแบบตกแต่งกระทงของหนู เป็นตัวกระทงใบตองที่ด้านบนยังว่างอยู่ ให้เด็กวาดดอกไม้ตกแต่งเองแล้วระบายสี ใต้ภาพมีคำว่า "กระทงใบตอง" ให้ลากเส้นตาม ใช้ได้ทั้งอนุบาล 2 และ 3 ภาพระบายสีวันลอยกระทงแบบเต็มหน้า เป็นคืนพระจันทร์เต็มดวง มีกระทงลอยอยู่บนแม่น้ำ และแม่กับลูกชายลอยกระทงด้วยกันที่ท่าน้ำ ภาพมีหลายส่วนให้ระบาย เหมาะกับเด็กอนุบาล 2 และ 3 ที่ระบายได้นานขึ้น ใต้ภาพมีคำว่า "ลอยกระทง" ให้ลากเส้นตาม ใบงานเรียงลำดับขั้นตอนการทำกระทง มี 4 ภาพ ตั้งแต่ผู้ใหญ่ตัดหยวกกล้วยจนถึงลอยกระทงกับผู้ใหญ่ ให้เขียนเลข 1–4 ในช่องใต้ภาพ ใบนี้ใช้กับอนุบาล 3 ได้ด้วย
- อนุบาล 3 (อ.3): ใบงานลอยกระทง อนุบาล 3 เพิ่มการเขียนคำทั้งคำ คัดคำศัพท์วันลอยกระทง มี 6 คำ คือ กระทง ใบตอง ดอกไม้ แม่น้ำ วันเพ็ญ และลอยกระทง คำละ 3 ครั้ง มีเส้นบรรทัดช่วยวางสระและวรรณยุกต์ให้ถูกที่ ใบงานตัดแปะวัสดุธรรมชาติทำกระทง ให้ตัดภาพไปแปะในกรอบวัสดุจากธรรมชาติ หรือกรอบที่ไม่ใช่วัสดุจากธรรมชาติ เช่น หยวกกล้วย ใบไม้ และดอกบัว แยกจากกล่องโฟม ขวดน้ำ และถุงพลาสติก ถ้าเด็กยังใช้กรรไกรไม่คล่อง ให้ครูตัดภาพไว้ก่อน แล้วให้เด็กเลือกแปะเอง ใบนี้ใช้กับ ป.1 ได้ด้วย
- ป.1 และ ป.2: ใบงานวันลอยกระทง ป.1 ใช้ใบคัดคำศัพท์ทบทวนคำที่มีสระและวรรณยุกต์หลายตำแหน่ง แล้วต่อด้วยเกมหาคำศัพท์วันลอยกระทง ตาราง 10×10 ซ่อนคำ 8 คำ เช่น ลอยกระทง หยวกกล้วย ดอกบัว และดวงจันทร์ ทุกคำอ่านจากซ้ายไปขวาตามแนวนอน หรือจากบนลงล่างตามแนวตั้ง ไม่มีแนวทแยงและไม่มีคำกลับหลัง ให้วงกลมคำที่พบแล้วกาช่องหน้าคำ ใช้ได้ทั้ง ป.1 และ ป.2 หาครบแล้ว ให้เลือกคำจากรายการมาแต่งประโยคเรื่องวันลอยกระทงคนละ 2–3 ประโยค ถ้าอยากได้คำศัพท์ลอยกระทงภาษาอังกฤษ ใช้เครื่องมือสร้างเกมหาคำศัพท์ เลือกแบบกำหนดคำเอง แล้วพิมพ์คำอย่าง KRATHONG, MOON, RIVER และ CANDLE
แผนหน่วยลอยกระทง อนุบาล 5 วัน ใช้ใบงานวันไหน
ลำดับด้านล่างจับคู่ใบงานกับแผนหน่วยลอยกระทงของโรงเรียน ตัวอย่างที่ใช้คือแผนชั้นอนุบาล 3 ปีการศึกษา 2568 ที่เขียนตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2568 แผนนี้แบ่งหน่วยเป็น 5 วัน คือ ประวัติและความหมาย ส่วนประกอบของกระทง การทดลองกับเกมคณิต การประดิษฐ์กระทง และการดูแลแม่น้ำ อนุบาล 1 และ 2 ใช้ลำดับเดียวกันได้ เพียงเลือกใบที่ง่ายกว่าจากรายการด้านบน ปีนี้วันลอยกระทงตรงกับวันอังคาร ถ้าอยากให้เด็กได้ลอยกระทงที่โรงเรียนก่อนคืนจริง สอนหน่วยนี้ระหว่างวันที่ 16–20 พฤศจิกายนได้พอดี
ใบนับจำนวนเข้ากับช่วงเกมการศึกษา ใบระบายสีใช้ในช่วงศิลปะสร้างสรรค์ ส่วนใบคัดคำและเกมหาคำศัพท์ใช้ในช่วงที่เด็กนั่งทำงานเงียบ ๆ ได้ ถ้าอยากได้คำอื่น ใช้เครื่องมือคัดลายมือแบบคัดทั้งคำ พิมพ์คำเพิ่มเอง เช่น หยวกกล้วย ดอกบัว หรือ พระจันทร์ ส่วนใบจม ลอย ที่ใช้ของแบบอื่น ทำได้ในเครื่องมือสร้างใบงานจำแนกกลุ่ม โดยเลือกแบบกำหนดเอง แล้วตั้งชื่อกลุ่มว่า จม กับ ลอย แผนหน่วยน้ำที่ใช้กันมากก็มีวันประเพณีทางน้ำอย่างลอยกระทง ใบในหน้านี้จึงใช้ต่อจากหน่วยน้ำได้ ดูช่วงที่สอนของทุกหน่วยได้ในรายชื่อหน่วยการเรียนรู้ทั้งปี
- วันที่ 1 ประวัติและความหมาย: เล่าประวัติฉบับสั้นจากหัวข้อด้านล่าง แล้วให้เด็กทำใบระบายสีกระทง แผนของโรงเรียนมีเกมต่อภาพและงานตัดปะในวันนี้ ครูตัดภาพกระทงที่เด็กระบายเสร็จแล้วเป็น 3–4 ชิ้น ให้เด็กต่อกลับเป็นจิ๊กซอว์ของตัวเองได้ อนุบาล 3 เริ่มใบคัดคำศัพท์จากคำว่า กระทง กับ ลอยกระทง ก่อนได้
- วันที่ 2 ส่วนประกอบของกระทง: แผนให้เด็กดูฐานกับกลีบของกระทง ทายว่ากระทงมีกี่กลีบ และจับคู่ภาพกระทงที่เหมือนกัน ใช้ภาพในใบระบายสีกระทงชี้ทีละส่วน คือ ฐานหยวกกล้วย กลีบใบตอง ดอกไม้ เทียน และธูป ให้เด็กทายก่อนว่าในภาพมีกลีบใบตองกี่กลีบ แล้วนับด้วยกันโดยแตะทีละกลีบ ใบจับคู่ภาพกับเงาวันลอยกระทงใช้ต่อจากเกมจับคู่กระทงที่เหมือนกันได้ เพราะยากขึ้นอีกขั้น จากภาพที่เหมือนกันเป็นภาพกับเงา
- วันที่ 3 ทดลองและเกมคณิต: แผนให้ทดลองจม ลอย ฝึกพับกลีบใบตอง และจับคู่ภาพกับตัวเลข 1–10 เตรียมกะละมังน้ำ ให้เด็กทายก่อนแล้วหย่อนของลงไปทีละชิ้น เช่น หยวกกล้วย ใบตอง ดอกไม้ และก้อนหิน แล้วถามว่าทำไมคนเลือกหยวกกล้วยมาทำฐานกระทง ใบจม ลอย ในใบงานหน่วยน้ำใช้ต่อจากการทดลองได้ ช่วงเกมการศึกษาใช้ใบนับจำนวนสัตว์ริมแม่น้ำ ถ้าจะนับถึง 10 ตามแผน ให้นับดอกไม้หรือใบตองที่เตรียมไว้ทำกระทงต่อ แล้ววางบัตรตัวเลขไว้ข้าง ๆ
- วันที่ 4 ประดิษฐ์กระทง: แผนให้เด็กทำกระทงและเรียงตัวเลข 1–10 ทำตามขั้นตอนการทำกระทงในหัวข้องานประดิษฐ์ด้านล่าง ผู้ใหญ่ตัดหยวกกล้วย จุดเทียน และจุดธูป ส่วนเด็กพับกลีบ กลัดใบตอง และปักดอกไม้ ก่อนลงมือ ให้อนุบาล 3 ชี้ของจริงทีละอย่าง แล้วอ่านคำว่า กระทง ใบตอง และดอกไม้ จากใบคัดคำศัพท์ ถ้าอยากให้เด็กวางแผนก่อนทำ ให้วาดดอกไม้ตกแต่งลงในใบออกแบบตกแต่งกระทงก่อน แล้วทำกระทงจริงตามแบบของตัวเอง ใบเรียงลำดับการทำกระทงใช้ทบทวนหลังทำเสร็จว่าทำอะไรก่อนหลัง ถ้าโรงเรียนจัดลอยกระทงวันนี้ ให้เด็กแต่งชุดไทย ลอยกระทงในกะละมังหรือสระของโรงเรียนตอนกลางวัน ร้องเพลงลอยกระทงและรำวงด้วยกัน แล้วเก็บกระทงขึ้นมาหลังลอย
- วันที่ 5 ดูแลแม่น้ำ: แผนชวนคุยว่าเราช่วยดูแลแม่น้ำได้อย่างไร ให้เด็กวาดภาพวันลอยกระทง และจำแนกกระทงตามวัสดุ เปิดใบนับจำนวนสัตว์ริมแม่น้ำอีกครั้ง แล้วชวนคุยว่าแม่น้ำที่เราลอยกระทงเป็นบ้านของปลา เต่า กบ และเป็ด ถ้ามีกระทงโฟมและขยะลอยอยู่เต็มน้ำ สัตว์เหล่านี้จะเป็นอย่างไร แล้วเล่าเรื่องขยะในแม่น้ำจากหัวข้อด้านล่างต่อ ใบตัดแปะวัสดุธรรมชาติทำกระทงใช้แทนเกมจำแนกกระทงตามวัสดุได้ เด็กแยกวัสดุจากธรรมชาติออกจากของที่ไม่ใช่วัสดุจากธรรมชาติ ใบควร ไม่ควร วันลอยกระทงใช้ทบทวนข้อตกลงก่อนเด็กไปลอยกระทงกับครอบครัว เด็กที่ยังวาดภาพเองไม่คล่อง ใช้ภาพระบายสีวันลอยกระทงคืนวันเพ็ญแทนการวาดได้ ส่วน ป.1–2 ใช้เกมหาคำศัพท์เป็นกิจกรรมเงียบ ๆ ปิดท้ายสัปดาห์
ประวัติวันลอยกระทงสั้น ๆ เล่าให้เด็กอนุบาลฟัง
เด็กเล็กไม่ต้องจำชื่อคนหรือปี ขอแค่รู้ว่าลอยกระทงวันไหน ทำไมเราลอยกระทง และกระทงทำจากอะไร เล่าเป็นประโยคสั้น ๆ ได้แบบนี้ แล้วค่อยเล่าตำนานต่อเป็นนิทาน
- ลอยกระทงวันไหน: วันลอยกระทงคือวันเพ็ญเดือนสิบสอง หรือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 เป็นคืนที่พระจันทร์เต็มดวง และเป็นช่วงที่น้ำในแม่น้ำลำคลองขึ้นสูง ปี 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน เดือนสิบสองนี้นับตามดวงจันทร์ ไม่ใช่เดือนธันวาคม วันลอยกระทงจึงเปลี่ยนไปทุกปี เช่น ปี 2567 ตรงกับวันที่ 15 พฤศจิกายน และปี 2568 ตรงกับวันที่ 5 พฤศจิกายน
- ทำไมต้องลอยกระทง: คนไทยลอยกระทงเพื่อบูชาพระแม่คงคา ขอบคุณน้ำที่เราได้ใช้ดื่ม ใช้อาบ และใช้ปลูกพืช และขอขมาที่เราใช้น้ำและทำให้น้ำสกปรก ภายหลังคนลอยกระทงด้วยเหตุผลอื่นอีก เช่น ลอยสิ่งไม่ดีให้ไปกับน้ำ ระลึกถึงบรรพบุรุษ และอธิษฐานขอพร ตำนานทางพระพุทธศาสนาก็มีหลายเรื่อง เช่น การบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมมทานที ชวนเด็กคิดต่อได้ว่า ถ้าเราลอยกระทงเพื่อขอบคุณน้ำ เราก็ไม่ควรทำให้แม่น้ำมีขยะเพิ่ม
- กระทงทำจากอะไร: กระทงแบบดั้งเดิมใช้หยวกกล้วยเป็นฐาน พับใบตองเป็นกลีบรอบฐาน แล้วตกแต่งด้วยดอกไม้ ปักธูปและเทียน หยวกกล้วยกับใบตองมาจากต้นกล้วย ให้เด็กจับของจริง หรือชี้ทีละส่วนในภาพระบายสีกระทง
- ตำนานนางนพมาศ: ตามตำนาน นางนพมาศเป็นผู้คิดประดิษฐ์กระทงรูปดอกบัวจากใบตองขึ้นเป็นคนแรก เด็กชอบฟังเป็นนิทาน แต่ให้บอกว่าเป็นตำนานที่เล่าต่อกันมา หนังสือเรื่องลอยกระทงที่กรมศิลปากรจัดทำระบุว่า เรื่องนางนพมาศแต่งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยให้เรื่องเกิดในสมัยสุโขทัย ครูจึงไม่ควรเล่าว่าเป็นเหตุการณ์จริง หรือบอกว่าคนไทยลอยกระทงมาแล้วกี่ร้อยปี
- แต่ละภาคมีประเพณีของตัวเอง: ภาคเหนือเรียกว่ายี่เป็ง มีการทำบุญและประดับโคม จังหวัดตากมีกระทงสาย ลำปางมีล่องสะเพา สุโขทัยมีงานเผาเทียนเล่นไฟ ส่วนภาคอีสานมีไหลเรือไฟ ซึ่งส่วนใหญ่จัดช่วงออกพรรษา ก่อนวันลอยกระทงราวหนึ่งเดือน
กระทงรักษ์โลกคืออะไร สอนเด็กลอยกระทงไม่ให้แม่น้ำมีขยะ
หลังคืนวันลอยกระทง กระทงทุกใบต้องมีคนเก็บขึ้นจากน้ำ ข้อมูลจาก กทม. ปี 2568 เจ้าหน้าที่เก็บกระทงในกรุงเทพฯ ได้ 391,027 ใบ ร้อยละ 82.76 ทำจากวัสดุธรรมชาติ ร้อยละ 10.01 เป็นกระทงขนมปัง และร้อยละ 7.23 เป็นกระทงโฟม ปีเดียวกันยังมีคนลอยกระทงออนไลน์ 23,347 ใบ
สำนักสิ่งแวดล้อม กทม. ให้ข้อมูลว่า กระทงจากหยวกกล้วย ใบตอง หรือกะลามะพร้าว ย่อยสลายในราว 14 วัน กระทงขนมปังหรือโคนไอศกรีมราว 3 วัน กระทงกระดาษ 2–5 เดือน ส่วนกระทงโฟมใช้เวลาราว 50 ปี กระทงธรรมชาติที่เก็บขึ้นมานำไปทำปุ๋ยหมักได้ แต่โฟมต้องนำไปฝังกลบหรือเผา และโฟมที่หลุดรอดไปอาจลอยออกสู่ทะเลกลายเป็นขยะทะเล
กระทงรักษ์โลกจึงไม่ได้แปลว่าลอยแล้วไม่มีขยะเลย บางคนถึงกับบอกว่ากระทงแบบนี้ไม่มีจริง สิ่งที่สอนเด็กได้คือ กระทงที่ดีต่อแม่น้ำควรมีขนาดเล็ก ลอยร่วมกันหลายคน ทำจากธรรมชาติ และมีคนเก็บขึ้นมาหลังลอย ทำได้ดังนี้
- ใช้วัสดุจากธรรมชาติ: ทำกระทงจากหยวกกล้วย ใบตอง และดอกไม้ ไม่ใช้โฟม และใช้ไม้กลัดยึดใบตองแทนลวดเย็บกระดาษ เข็มหมุด หรือตะปู ตามคำแนะนำของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
- ครอบครัวละใบ: กรมควบคุมมลพิษขอให้ทำกระทงขนาดเล็ก ลอยคู่ละใบ ครอบครัวละใบ หรือกลุ่มละใบ หรือลอยกระทงออนไลน์แทน ที่โรงเรียนก็ทำกระทงห้องละใบหรือกลุ่มละใบได้ ให้เด็กแต่ละคนช่วยกันพับกลีบคนละกลีบ
- กระทงขนมปังไม่ได้ดีเสมอไป: ปลาบางชนิดไม่กินขนมปัง ขนมปังเปื่อยยุ่ยก่อนเก็บขึ้นมาได้ทัน และเมื่อเน่าในน้ำจะทำให้ออกซิเจนในน้ำลดลง
- กระทงน้ำแข็ง: ละลายไปเอง ทิ้งขยะน้อย และเป็นกิจกรรมครอบครัวที่ดี แต่ต้องเก็บเทียนขึ้นมาหลังลอย
- เก็บขึ้นมาหลังลอย: ที่โรงเรียน ให้ลอยกระทงในกะละมังหรือสระ แล้วให้เด็กช่วยเก็บกระทงขึ้นมา แกะเทียนและก้านธูปออก แล้วนำหยวกกล้วย ใบตอง และดอกไม้ไปทำปุ๋ยหมัก เด็กจะเห็นเองว่ากระทงไปไหนหลังลอย
- ทบทวนในห้องเรียน: ใบตัดแปะวัสดุธรรมชาติทำกระทง ให้เด็กแยกหยวกกล้วย ใบไม้ และดอกบัว ออกจากกล่องโฟม ขวดน้ำ และถุงพลาสติก แล้วชวนคุยว่าของกลุ่มไหนย่อยสลายเร็ว ของกลุ่มไหนอยู่ในน้ำได้นาน
พาเด็กไปลอยกระทงอย่างปลอดภัย ไม่ปล่อยเด็กตามลำพัง
กรมควบคุมโรคให้คำแนะนำช่วงลอยกระทงไว้สั้น ๆ ว่า ไม่เมา ไม่เก็บ ไม่ปล่อยเด็กตามลำพัง ข้อมูลของกรมควบคุมโรคพบว่า ในวันลอยกระทงของปี 2562–2566 มีคนจมน้ำ 11 คน อายุตั้งแต่ 10 ถึง 62 ปี และ 6 คนในนั้นลงไปเก็บเหรียญในน้ำ
ใบงานควร ไม่ควร วันลอยกระทงใช้เปิดเรื่องนี้กับเด็กได้ ภาพลอยกระทงกับผู้ใหญ่และภาพเล่นใกล้น้ำลึกเป็นท่าน้ำแบบเดียวกัน ต่างกันที่ภาพหลังไม่มีผู้ใหญ่อยู่ด้วย ให้เด็กหาความต่างนี้เอง
ข้อตกลงที่ควรคุยกับเด็กก่อนออกจากบ้าน มีดังนี้
- ไม่ปล่อยเด็กตามลำพัง: เด็กอายุต่ำกว่า 3 ปีต้องอยู่ในระยะที่ผู้ใหญ่เอื้อมมือถึง เด็ก 3–5 ปีต้องอยู่ในสายตาและเข้าถึงตัวได้ทันที และไม่ให้เด็กลอยกระทงเองคนเดียว
- ผู้ใหญ่จุดเทียนและธูป: ผู้ใหญ่เป็นคนจุดไฟและวางกระทงลงน้ำ เด็กช่วยถือกระทงตอนที่ยังไม่ได้จุดไฟ แล้วนั่งอยู่ข้างผู้ใหญ่ตอนวางกระทง
- ไม่เก็บ: ห้ามลงไปเก็บกระทงหรืองมเหรียญในน้ำ ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ถ้ากระทงลอยออกไปไกล ปล่อยให้ลอยไป ไม่ต้องเอื้อมตาม
- ไม่เมา: ผู้ใหญ่ที่พาเด็กไปไม่ควรดื่มเหล้า จะได้ดูแลเด็กได้ตลอดเวลา
- ลงเรือ: ถ้าต้องลงเรือ ให้สวมเสื้อชูชีพทุกครั้ง
- พลุ ดอกไม้ไฟ และประทัด: เด็กไม่ควรจุดเองและไม่ควรยืนใกล้ ถ้าผู้ใหญ่จะจุด ให้เด็กอยู่ห่างออกไป ไม่จุดซ้ำดอกที่จุดแล้วไม่ติด ไม่ใส่ไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกระเป๋ากางเกง และเตรียมน้ำไว้ใกล้ ๆ
- ทำเป็นเช็คลิสต์: ใช้เครื่องมือสร้างตารางกิจวัตร เลือกแบบเช็คลิสต์ แล้วพิมพ์ข้อสั้น ๆ เช่น อยู่ใกล้ผู้ใหญ่ตลอด ให้ผู้ใหญ่จุดเทียน ไม่ลงไปเก็บกระทงหรือเหรียญ และทิ้งขยะลงถัง ให้เด็กทำเครื่องหมายกับผู้ปกครองก่อนออกไปลอยกระทง
- เหตุฉุกเฉิน: ถ้ามีคนตกน้ำหรือบาดเจ็บ โทรแจ้ง 1669
ภาพระบายสีลอยกระทง งานประดิษฐ์ และป้ายนิเทศ
ภาพระบายสีลอยกระทงในหน้านี้เริ่มจากใบงานระบายสีกระทง ภาพกระทงใบตองทรงดอกบัวใบใหญ่ มีกลีบใบตองซ้อนกันหลายชั้น ดอกไม้ ใบไม้ เทียน และธูป ช่องกว้าง ระบายง่าย เหมาะกับเด็กเล็ก ภาพระบายสีวันลอยกระทงคืนวันเพ็ญเป็นภาพเต็มหน้าที่มีพระจันทร์เต็มดวง แม่น้ำที่มีกระทงลอยอยู่สองใบ และแม่กับลูกชายลอยกระทงด้วยกันที่ท่าน้ำ โดยแม่เป็นคนถือกระทงที่จุดเทียนแล้ว ใบออกแบบตกแต่งกระทงของหนูเว้นด้านบนของกระทงไว้ให้เด็กวาดดอกไม้เอง ถ้าอยากได้ใบระบายสีกระทงแบบมีภาพสีตัวอย่างให้ระบายตามแบบ เลือกภาพกระทงในหมวดเทศกาลและประเพณีของเครื่องมือระบายสีภาพ แล้วติ๊กให้มีภาพสีตัวอย่าง ควรพิมพ์สีเพื่อให้เห็นสีจริง
กิจกรรมวันลอยกระทง อนุบาล ที่ทำต่อจากใบระบายสีได้เลย มีดังนี้
- แม่น้ำกระดาษติดบอร์ด: ติดกระดาษสีฟ้าหรือสีน้ำเงินเป็นแถบยาวบนป้ายนิเทศให้เป็นแม่น้ำ ให้เด็กระบายสีกระทง ตัดตามขอบภาพ เขียนชื่อไว้ด้านหลัง แล้วนำไปติดบนแม่น้ำของห้อง ถ้าบอร์ดเล็ก ปรับขนาดภาพให้เล็กลงในหน้าต่างพิมพ์ของเบราว์เซอร์ก่อนกดพิมพ์ ตัดกระดาษสีเหลืองเป็นวงกลมใหญ่ทำพระจันทร์เต็มดวงไว้ด้านบน แล้วใช้คำจากใบคัดคำศัพท์ เช่น วันเพ็ญ แม่น้ำ และลอยกระทง ทำเป็นป้ายคำติดบอร์ด
- ฉีกปะกลีบใบตอง: ให้อนุบาล 1 ฉีกกระดาษสีเขียวเป็นชิ้นเล็ก ๆ แปะลงบนกลีบใบตองในใบระบายสีกระทงแทนการระบายสี ได้ฝึกกล้ามเนื้อมือไปด้วย
- ออกแบบกระทงของหนู: ให้เด็กวาดกระทงในแบบของตัวเองลงกระดาษเปล่า โดยดูใบระบายสีกระทงเป็นตัวอย่าง แล้วเล่าให้เพื่อนฟังว่ากระทงของตัวเองทำจากอะไรบ้าง ถ้าเด็กยังวาดตัวกระทงเองไม่ได้ ใช้ใบออกแบบตกแต่งกระทงที่มีตัวกระทงใบตองให้แล้ว เด็กวาดแค่ดอกไม้และของตกแต่งด้านบน
- ขั้นตอนการทำกระทงใบตองกับเด็ก: ขั้นแรก ผู้ใหญ่ตัดหยวกกล้วยเป็นแว่นหนา ขั้นที่สอง เด็กพับใบตองเป็นกลีบ แล้วกลัดรอบหยวกกล้วยด้วยไม้กลัด ไม้กลัดปลายแหลม ผู้ใหญ่จึงควรนั่งดูอยู่ใกล้ ๆ ขั้นที่สาม ปักดอกไม้ ธูป และเทียน ขั้นสุดท้าย ผู้ใหญ่จุดเทียนและธูป แล้วลอยกระทงไปพร้อมกับเด็ก ทำเสร็จแล้วทบทวนด้วยใบเรียงลำดับการทำกระทง ซึ่งเรียง 4 ขั้นเดียวกันนี้
- บอร์ดประวัติวันลอยกระทง: หลายโรงเรียนจัดบอร์ดเล่าประวัติไว้หน้าห้อง และวางกระทงหลายแบบให้เด็กดูและจับ ใช้ประโยคสั้น ๆ จากหัวข้อประวัติด้านบนเป็นป้ายบนบอร์ด แล้วติดใบระบายสีของเด็กไว้รอบ ๆ
คำถามที่เด็กมักถามเรื่องวันลอยกระทง และจุดที่มักพลาด
พระแม่คงคาคือใคร ทำไมต้องขอโทษ: ตามความเชื่อ พระแม่คงคาคือเทพแห่งน้ำ เราลอยกระทงเพื่อขอบคุณน้ำที่ใช้ทุกวัน และขอโทษที่ทำให้น้ำสกปรก คำว่าขอขมาที่ผู้ใหญ่ใช้ ก็คือการขอโทษนั่นเอง
กระทงลอยไปไหน: ในกรุงเทพฯ เจ้าหน้าที่ของ กทม. เก็บกระทงขึ้นมาจากน้ำ แล้วนำกระทงที่ทำจากธรรมชาติไปทำปุ๋ยหมัก กระทงโฟมที่ไม่มีใครเก็บอาจลอยไปจนถึงทะเล ถ้าลอยกระทงที่โรงเรียน ให้เด็กช่วยเก็บกระทงขึ้นมาเอง
ปลากินกระทงขนมปังไหม: ปลาบางชนิดกิน แต่ไม่ใช่ทุกชนิด ขนมปังที่เหลือจะเปื่อยและเน่าในน้ำ ทำให้ออกซิเจนในน้ำลดลง ซึ่งไม่ดีต่อปลาและสัตว์อื่นในน้ำ
เห็นเหรียญในกระทง ลงไปเก็บได้ไหม: ไม่ได้ ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ในวันลอยกระทงปี 2562–2566 คนที่จมน้ำเกินครึ่งเป็นคนที่ลงไปเก็บเหรียญ ถ้าเห็นกระทงหรือเหรียญในน้ำ ให้ดูจากบนฝั่งเท่านั้น
นับจำนวนสัตว์ริมแม่น้ำ: เด็กมักนับตัวเดิมซ้ำหรือข้ามบางตัว ให้แตะทีละตัวแล้วนับออกเสียง หรือขีดเครื่องหมายเล็ก ๆ บนตัวที่นับแล้ว แถวกบมีมากที่สุดและแถวเป็ดมีน้อยที่สุด ถามต่อได้ว่าแถวไหนมีมากกว่ากัน
คัดคำศัพท์: คำว่า วันเพ็ญ มีไม้หันอากาศบน ว และไม้ไต่คู้บน พ ส่วนคำว่า แม่น้ำ มีไม้เอกบน ม และไม้โทบน น ตามด้วยสระอำ เด็กมักสลับไม้เอกกับไม้โท ให้อ่านออกเสียงช้า ๆ ทีละพยางค์ก่อนลากเส้นตาม ส่วนคำว่า กระทง ให้ออกเสียง กร ควบกันให้ชัด
เกมหาคำศัพท์: คำยาวอย่าง ลอยกระทง และ หยวกกล้วย อยู่แนวตั้งทั้งคู่ ถ้าเด็กหาไม่เจอ ให้หาตัวแรกของคำก่อน แล้วไล่ไปทางขวาหรือลงล่างทีละช่อง คำว่า กระทง ไม่อยู่ในรายการ เพราะซ่อนอยู่ในคำว่า ลอยกระทง ถ้าเด็กชี้คำนี้ ให้ชมว่าสังเกตเก่ง
จับคู่เงากระทงกับดอกบัว: กระทงทำเป็นรูปดอกบัว เงาสองภาพนี้จึงคล้ายกัน ให้ดูว่าเงาดอกบัวมีก้านยาวและใบกลมใหญ่ ส่วนเงากระทงมีเทียนกับธูปยื่นขึ้นไปด้านบน
เรียงลำดับการทำกระทง: ภาพสลับตำแหน่งไว้ ให้เริ่มจากภาพหยวกกล้วยเปล่า ๆ แล้วถามว่าขั้นต่อไปมีอะไรเพิ่ม แต่ละภาพมีของเพิ่มขึ้นจากภาพก่อนหน้า คือ กลีบใบตอง แล้วดอกไม้ ธูป และเทียน จนถึงภาพที่แม่วางกระทงลงน้ำโดยมีลูกนั่งข้าง ๆ
ขวดน้ำเป็นวัสดุจากธรรมชาติไหม: ไม่ใช่ น้ำในขวดมาจากธรรมชาติ แต่ตัวขวดทำจากพลาสติกที่คนผลิตขึ้น ใบงานถามว่าของชิ้นนั้นทำจากอะไร ส่วนกล่องโฟมใช้แทนกระทงโฟม เพราะเป็นโฟมเหมือนกัน