ใบงานหน่วยคมนาคม อนุบาล 1–3

ใบงานหน่วยคมนาคม อนุบาล 1 2 3 เริ่มใบไหนก่อน

หน่วยนี้แต่ละแผนตั้งชื่อต่างกัน บางแผนเรียกหน่วยคมนาคม บางแผนเรียกหน่วยการคมนาคม หน่วยการเดินทาง หรือหน่วยยานพาหนะ แต่สอนเรื่องเดียวกัน คือยานพาหนะทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ และการเดินทางอย่างปลอดภัย ใบงานหน่วยคมนาคมในหน้านี้จึงใช้ได้กับทุกชื่อ ครูที่หาใบงานการเดินทาง อนุบาล ใบงานยานพาหนะ ปฐมวัย หรือสื่อหน่วยคมนาคม ก็หยิบไปใช้ได้เลย และแยกให้แล้วว่าใบไหนเหมาะกับหน่วยคมนาคม อนุบาล 1 อนุบาล 2 หรืออนุบาล 3

ในใบงานคมนาคม อนุบาล ชุดนี้ ใบระบายสีภาพเดี่ยว ใบจับคู่เงา และใบจำแนกกลุ่มใช้ภาพลายเส้นชุดเดียวกัน รถยนต์หน้ายิ้มที่เด็กระบายสีในใบแรกจะกลับมาอีกในใบจับคู่เงาและใบจำแนก ใบระบายสีหน่วยคมนาคมมีทั้งภาพเดี่ยวตัวโตสำหรับเด็กเล็กและภาพเต็มหน้าสำหรับเด็กโต ใช้เป็นใบงานระบายสีหน่วยยานพาหนะ ปฐมวัย ได้เหมือนกัน ส่วนใบอื่นยากขึ้นตามจำนวนภาพ การมีหรือไม่มีชื่อกำกับ และการเขียนคำทั้งคำ

• อนุบาล 1: เริ่มจากระบายสีรถยนต์ ภาพรถยนต์หน้ายิ้มคันโต แล้วลากเส้นคำว่า "รถยนต์" ต่อด้วยระบายสีหมวกกันน็อก ที่มีคำว่า "หมวกกันน็อก" ให้ลากเส้นตาม และจับคู่ภาพกับเงายานพาหนะ 4 คู่ คือ รถยนต์ จักรยาน เครื่องบิน และเรือใบ มีชื่อใต้ภาพทุกภาพ ใบเหล่านี้ใช้กับอนุบาล 2 ช่วงต้นหน่วยได้ด้วย
• อนุบาล 2: จับคู่ภาพกับเงายานพาหนะ 5 คู่ คือ รถโดยสาร รถไฟ รถจักรยานยนต์ เฮลิคอปเตอร์ และรถตุ๊กตุ๊ก ใบนี้ไม่มีชื่อกำกับ เด็กต้องดูรูปร่างเอง ต่อด้วยระบายสีสัญญาณไฟจราจรตามแบบ ซึ่งเป็นไฟสำหรับรถ สีแดงอยู่บน สีเหลืองอยู่กลาง สีเขียวอยู่ล่าง แล้วลากเส้นคำว่า "ไฟจราจร" และจำแนกยานพาหนะทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ ที่ให้ลากเส้นโยงภาพยานพาหนะซึ่งมีชื่อกำกับเข้ากลุ่มที่ถูกต้อง
• อนุบาล 3: ใบงานหน่วยคมนาคม อนุบาล 3 เริ่มจากใบจับคู่เงาแบบไม่มีชื่อ ใบไฟจราจร และใบจำแนกทางบก ทางน้ำ ทางอากาศของอนุบาล 2 ได้เลย ต่อด้วยภาพระบายสีเต็มหน้าถนนในเมือง ที่มีรถโดยสาร รถยนต์ และไฟจราจรอยู่ในภาพเดียว พร้อมคำว่า "ถนน" ให้ลากเส้นตาม (ใช้กับ อ.2 ได้) และคัดคำศัพท์ยานพาหนะ 5 คำ คือ รถยนต์ รถไฟ เรือ เครื่องบิน และจักรยาน ลากเส้นตามรอยประทั้งคำ เหมาะกับเด็กที่จับดินสอคล่องแล้ว

ใช้คู่กับแผนการสอนหน่วยคมนาคม วันไหนใช้ใบไหน

ในแผนที่ใช้กันมาก หน่วยนี้สอนราวกลางเดือนกันยายนของภาคเรียนที่ 1 ต่อจากหน่วยสัตว์ และแบ่งเป็น 5 วัน อนุบาล 1 และอนุบาล 2 เริ่มจากความหมายของการเดินทางและยานพาหนะ แล้วเรียนยานพาหนะทางบก ทางน้ำ และทางอากาศวันละเรื่อง ก่อนปิดท้ายด้วยการข้ามถนนหรือกฎจราจร ส่วนอนุบาล 3 เปิดด้วยความหมายและประโยชน์ของยานพาหนะ แล้วใช้วันที่เหลือฝึกการปฏิบัติตนเมื่อนั่งรถยนต์และรถไฟ เมื่อเดินทางทางน้ำ เมื่อขึ้นสะพานลอยและข้ามทางม้าลาย และเมื่อติดอยู่ในรถรับส่ง

วันแรก แผนของอนุบาล 1 ให้เด็กบอกว่ามาโรงเรียนด้วยอะไร ติดชื่อตัวเองลงกราฟแล้วนับกันทั้งห้อง ใบระบายสีรถยนต์ใช้ชวนคุยเรื่องนี้ต่อได้ ช่วงเกมการศึกษาของวันเดียวกันเป็นเกมจับคู่ภาพเหมือนยานพาหนะ ใบจับคู่ภาพกับเงาแบบมีชื่อจึงใช้ต่อจากเกมนี้ได้พอดี สำหรับอนุบาล 3 แผนวันแรกให้เด็กติดบัตรภาพยานพาหนะลงบนถนน แม่น้ำ และท้องฟ้าที่วาดไว้บนกระดาน ใบจำแนกทางบก ทางน้ำ ทางอากาศจึงใช้ต่อจากกิจกรรมนี้ได้ทันที

วันยานพาหนะทางบก ใช้ใบระบายสีรถยนต์และหมวกกันน็อก คุยเรื่องคาดเข็มขัดนิรภัยเมื่อนั่งรถยนต์ และสวมหมวกกันน็อกเมื่อขึ้นรถจักรยานยนต์ แผนของอนุบาล 2 ให้เด็กนับล้อรถในวันนี้ด้วย ใช้ใบจับคู่เงาแบบไม่มีชื่อชวนคุยต่อได้ว่ารถจักรยานยนต์มีกี่ล้อ และรถตุ๊กตุ๊กมีกี่ล้อ

วันทางน้ำและวันทางอากาศ ใช้ใบงานคมนาคมทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ ในใบนี้กลุ่มทางน้ำมีเรือใบลำเดียว วันที่เรียนเรื่องเรือ ให้นำภาพเรือพาย เรือโดยสาร หรือแพมาให้เด็กดู หรือนำเรือของเล่นมาลอยในกะละมังน้ำ แล้วชวนเด็กวาดเรือที่รู้จักเพิ่มเอง วันทางอากาศก็ชวนวาดบอลลูนเพิ่มได้ ส่วนวันข้ามถนนหรือวันกฎจราจร ใช้ใบไฟจราจรในช่วงเสริมประสบการณ์ และภาพถนนในเมืองในช่วงศิลปะสร้างสรรค์ ใบคัดคำศัพท์ใช้ปิดท้ายสัปดาห์ได้

ถ้ากำลังเขียนแผนหน่วยการคมนาคม ปฐมวัย และอยากได้ชุดภาพอื่น ใช้เครื่องมือสร้างใบงานจับคู่ภาพกับเงา จำแนกกลุ่ม และระบายสีภาพ ซึ่งมีหมวดภาพยานพาหนะชุดเดียวกันนี้ให้เลือก ส่วนเครื่องมือคัดลายมือพิมพ์คำศัพท์เองได้ เช่น ทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ

หน่วยสัตว์ที่สอนก่อนหน้านี้มีใบจำแนกสัตว์บก สัตว์น้ำ สัตว์ที่บินได้ ใช้คู่กับใบจำแนกยานพาหนะ ให้เด็กเห็นว่าการแบ่งเป็นบก น้ำ และอากาศใช้ได้ทั้งกับสัตว์และยานพาหนะ ดูได้ที่ใบงานหน่วยสัตว์น่ารัก ครูบางคนสอนไฟจราจรในหน่วยปลอดภัยไว้ก่อนด้วย ดูช่วงที่สอนหน่วยอื่นได้ในรายชื่อหน่วยการเรียนรู้ทั้งปี

ใบงานสัญญาณไฟจราจร อนุบาล สอนข้ามถนนให้ถูก

สัญญาณไฟจราจรในใบระบายสีเป็นไฟสำหรับรถ สีแดงอยู่บนสุด สีเหลืองอยู่กลาง สีเขียวอยู่ล่าง ความหมายที่บอกเด็กคือ ไฟแดง รถหยุด ไฟเหลือง รถเตรียมหยุด ไฟเขียว รถไปได้ ให้เด็กระบายสีตามภาพตัวอย่างที่มุมขวาล่าง แล้วชี้ทีละดวงพร้อมบอกว่ารถต้องทำอะไร

สำหรับคนเดินเท้า ความหมายกลับกัน ตอนไฟของรถเป็นสีเขียว เด็กต้องหยุดรอบนทางเท้า จะข้ามถนนได้ที่ทางม้าลาย เมื่อไฟของรถเป็นสีแดงและรถหยุดแล้วเท่านั้น ถ้าทางข้ามนั้นมีไฟสำหรับคนข้าม ให้ข้ามเมื่อขึ้นรูปคนเดินสีเขียว ถ้ามีสะพานลอยก็ข้ามทางสะพานลอยได้ ก่อนก้าวลงถนนทุกครั้งให้มองขวา มองซ้าย แล้วมองขวาอีกครั้ง และยกมือให้สูงเหนือศีรษะให้คนขับมองเห็น แม้ไฟคนข้ามเป็นสีเขียวแล้วก็ยังต้องมอง เพราะอาจมีรถเลี้ยวเข้ามา

เพลงข้ามถนนและแผนการสอนบางชุดบอกให้ข้ามตอนไฟแดงและหยุดตอนไฟเขียว ซึ่งหมายถึงไฟของรถ แต่เด็กเล็กอาจจำไปว่าไฟแดงแปลว่าไป ให้พูดว่า "ไฟแดง รถหยุด" แทน อีกเรื่องคือบางคนสอนให้มองซ้าย ขวา ซ้าย ซึ่งเป็นลำดับของประเทศที่รถวิ่งชิดขวา ในไทยรถวิ่งชิดซ้าย รถในช่องที่ใกล้ตัวเราที่สุดจึงมาจากทางขวา ต้องมองขวาก่อนเสมอ

ใบระบายสีไฟจราจรใช้คู่กับงานประดิษฐ์หน่วยคมนาคมอย่างการทำไฟจราจรได้ ตัดกระดาษแข็งสีดำ ติดวงกลมกระดาษที่ระบายสีแดง เหลือง เขียว แล้วติดบนตะเกียบ จากนั้นเล่นบทบาทสมมติข้ามทางม้าลายจำลอง ให้เด็กคนหนึ่งถือไฟ เพื่อน ๆ เป็นรถและคนเดินเท้า คนเดินเท้าข้ามได้เมื่อไฟของรถเป็นสีแดงและรถหยุดแล้ว ภาพระบายสีถนนในเมืองไม่มีทางม้าลาย ชวนเด็กวาดเพิ่มเอง แล้วชี้ว่าจะยืนรอตรงไหน

ใบงานปลอดภัยในยานพาหนะ คุยต่อจากใบหมวกกันน็อกและรถยนต์

ครูที่หาใบงานปลอดภัยในยานพาหนะ ใช้ใบระบายสีหมวกกันน็อก รถยนต์ และไฟจราจรเป็นจุดเริ่มคุยได้ ระหว่างระบายสีหมวกกันน็อก ชวนเด็กเล่าว่าที่บ้านมีใครขี่มอเตอร์ไซค์บ้าง และทุกคนสวมหมวกหรือเปล่า ระหว่างระบายสีรถยนต์ ถามว่านั่งตรงไหนในรถ และคาดเข็มขัดหรือยัง แล้วสรุปเป็นข้อสั้น ๆ ตามยานพาหนะแต่ละแบบ

• รถจักรยานยนต์: สวมหมวกกันน็อกทุกคน ทั้งคนขับและคนซ้อน กฎหมายกำหนดให้ผู้ขับขี่และคนโดยสารรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัย โดยไม่ได้ยกเว้นเด็ก เด็กที่ซ้อนจึงต้องสวมด้วย ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยเด็กของโรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำว่าเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปีไม่ควรซ้อนรถจักรยานยนต์ ถ้าจำเป็นต้องซ้อนให้สวมหมวกและนั่งตรงกลาง
• รถยนต์: คาดเข็มขัดนิรภัยทุกครั้ง ทั้งเบาะหน้าและเบาะหลัง เด็กเล็กนั่งคาร์ซีท ซึ่งกฎหมายจราจรที่แก้ไขในปี 2565 กำหนดเรื่องที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็กอายุไม่เกิน 6 ปีไว้ด้วย และไม่ยื่นแขนหรือศีรษะออกนอกหน้าต่าง
• เรือ: สวมเสื้อชูชีพให้ถูกวิธี นั่งนิ่ง ๆ และไม่ส่งเสียงดัง
• รถไฟ: นั่งให้เรียบร้อย ไม่วิ่งเล่นในขบวนรถ และไม่ส่งเสียงดัง
• รถตุ๊กตุ๊ก: ส่วนใหญ่ไม่มีเข็มขัดนิรภัย ให้นั่งข้างใน จับให้แน่น และไม่ยื่นแขนออกนอกรถ
• รถรับส่งนักเรียน: แผนที่ใช้กันมากของอนุบาล 3 ใช้หนึ่งวันฝึกการปฏิบัติตนเมื่อติดอยู่ในรถรับส่ง โดยให้เด็กฝึกเป็นกลุ่มในรถจริงภายใต้การดูแลของครู เรื่องนี้ต้องฝึกกับรถจริง ใบงานใช้แทนไม่ได้

คำถามที่เด็กมักถาม และจุดที่มักพลาด

รถไฟกับเฮลิคอปเตอร์อยู่กลุ่มไหน: รถไฟวิ่งบนรางที่วางอยู่บนพื้นดิน จึงเป็นยานพาหนะทางบก เหมือนรถยนต์และรถโดยสาร ส่วนเฮลิคอปเตอร์ไม่มีปีกแบบเครื่องบิน แต่มีใบพัดใหญ่บนหลังคาพาขึ้นฟ้า จึงอยู่กลุ่มทางอากาศ

ทำไมเรียกรถตุ๊กตุ๊ก: ชื่อมาจากเสียงเครื่องยนต์ที่ดังตุ๊ก ตุ๊ก อีกชื่อหนึ่งคือรถสามล้อเครื่อง เพราะมี 3 ล้อ รถตุ๊กตุ๊กรับส่งผู้โดยสารโดยเก็บค่าโดยสาร และวิ่งบนถนน จึงอยู่กลุ่มทางบก

จับคู่เงาแบบไม่มีชื่อ: เงาเป็นรูปทึบ มองไม่เห็นหน้าตา หน้าต่าง หรือลวดลายข้างใน ให้เด็กดูรูปร่างขอบนอกและส่วนที่ยื่นออกมา เช่น ใบพัดบนหลังคาเฮลิคอปเตอร์ ปล่องควันของรถไฟ หรือหลังคายื่นของรถตุ๊กตุ๊ก

ไฟเขียวแปลว่าเราข้ามได้ไหม: ไฟเขียวของรถแปลว่ารถไปได้ เด็กที่เดินเท้าต้องรอ ถ้าทางข้ามมีไฟรูปคนเดิน ให้ข้ามเมื่อรูปคนเดินเป็นสีเขียว ส่วนเด็กที่ระบายสีไฟสลับที่ ให้ดูภาพตัวอย่างที่มุมขวาล่างแล้วท่องจากบนลงล่างว่า แดง เหลือง เขียว